Alucra Koman Ky Tarihi
Gnderen Faruk - Ekim 26 2008 21:15:50


ALUCRA KOMAN (KUMAN) KY (M.. 200)
TARH SENNLE BALAR

Alucra lemizin ve kylerinin tarihleri yaay tarzlarn gz nnden geirirken Koman kynn ne kadar eski bir tarihe sahip olduunu anlayacaz.


Alucra ilemizin tarihi ve yaplanmas ile nl olan kymz ou aratrmaclar iyi bilir. Fakat halk arasnda sadece eski ve tarihi ky olarak anlatlr. Koman kynn tarihini gerek manada incelediimiz de M. 200 ylna kadar uzanmaktadr.

Koman kyne lk nceleri Amazon denilen Kadn savalarn yerletii ve bir sre bunlarn yaadn daha sonra Amazon denile bu kadn savalarn Alucra’nn dier kylerine daldn gryoruz.

Bu incelemeler sonucu tarih Koman ky ile balar kelimesini kullanmamzda yerinde olur. Tarihe beiklik etmi olan Koman kynde eitli boylar, beylikler, hkmdarlar ve mparatorluklar hkm srm bir kltr mozaiimiz olarak bakabiliriz.

Ayr bir rivayete gre Fatih Sultan Mehmet dneminde Horasandan getirilen Trkler buraya yerletirilmi kyn bugnk ahalisi bunlarn devamdr. “M..65 ylnda Port kral Mitirdahat’n Nikdpolis’te yenilmesi ve Kraln lmesi zerine Port topraklar Romallarn bir eyaleti haline gelmi tir. Roma mparatoru Teoros’un son zamanlarnda ve M.S. 391 de blgemiz topraklar Orta Asya’dan gelen KOMAN(KIPAK)PEENEK Trkleri tarafndan istila edilmi ve 60 yl kadar burada hkimiyet srdrmlerdir. Burada Bahsedilen Koman (Kpak) Trkleri Alucra’nn u andaki ismi Kovata olan blgemize (Koman ky) yerlemilerdir. Bu srada Romal Kumandanlardan Lucullus Kiraz aacn Karasus (Giresun) dan alp Roma’ya kararak gtrmtr.

Belirtilen tarihlerde lemiz ebinkarahisar ve dolaysyla Peeneklerden Helgin ve Zara Alucra ilesinde Koman’lardan (Koman ky) Kolhit Oymaklar Alucra’ya gelmitir. Helgin oyma Peenek nallarndan birinin olu olan lgn veya Ilgun adnda bir beyin emri ve kumandasnda buraya gelmi, ou kasaba merkezine ve bir ksm da kylere ve yakn kazalara yerlemilerdir. Zara oyma ise Sara han kumandasnda Anadolu ya gelmi, ou da bu gnk Zara kazasna ve biraz da Tamzaraya yerlemitir. Koman Trklerine gelince bunlar da Alucra’^nn Koman ky ve dolaylar ebinkarahisar’n bir oul ve Avutmu mahallesine ve Kayseri havalisine yerlemilerdir. Tam 60 yl bu blgelerde egemen olarak yaamlardr. Bu tarihlerde Trklerden (TURANLILAR) diye bahsedilmekte idi Gene bu tarihlerde Komanllar Eskiky Kalesini kullanmak zorunda bulunuyorlard. nk; Bu gnk kalenin bulunduu ta henz inkiaf etmemi ve imdiki kasabann bulunduu yer kmemi olduundan bu tala ayn seviye de bulunuyor ve burada bir kale kurmak imkan grlmyordu.

Bizans mparatoru Yuannis 1121 de Balkanlarda Peenek ve Kumanlar malup edilince bir ksmn Balkanlarda, bir ksmn da zmit civarnda iskan etti. Bylece Kafkaslarda ve Rumeli de ki Kpaklar Hristiyan oldular bn Batuta Krm da ve Bozkrlarda oturan Hristiyan Kpaklara rastlamtr. imale gidenler Rumlarn komular Kumanlar olup bu memleket Kumania (Kpak, Cenubi Rusya lkesi) adn ald ve burada bulduklar Hristiyanlarla birleti. M.S. 8 nci Yz yl sonlarna doru doudan gelen yeni bir kavmin Anadolu ilerine doru szdn tarihte gryoruz. Bunlar Mevarnnehir blgesinden gelen OUZLARDIR. Anadolu’ya g eden Ouz Trklerinin bir Kolu da Alucra blgesine gelmi ve eski yerleim blgesi olan koman ky civarna yerlemilerdir. Ancak 1071 de ERZURUMDA Sandk Beyle ve Malazgirt da Alparslan ile yaplan meydan savandan sonra btn Anadolu ve gene bu arada ebinkarahisar- Alucra sonsuz olarak yabanclarn elinden kurtulmu ve asl sahibi olan (Turanllarn ) Seluklularn eline gemitir 1075 ylndan 1085 ylna kadar geen sre iinde Orta Asya tarafndan srekli akn halinde gelmekte olan Trk boylarnn yerletirilmesine allmtr Alucra Blgesine yerleen balca Trk boylar: Trk (Ouz) boylar, Avar Trkleri boylar, Koman Trkleri Boylar “

u anda Rusya’da bulunan GAGAVUZ Trklerinin ana yurdu olarak eski KUMAN Trklerinden olmas nedeni ile KOMAN Kyn bilmekte olup 1998 ylnda Giresun Tirebolu Belediye Bakanl bnyesinde dzenlenen bir toplantda TRK DEVLETLER TOPLULUUNDA bu konu gndeme gelmi ve Gagavuz Devlet Bakan ile bir Heyet Gazeteci Yazar Necdet ERTURUL nderliinde Alucra’ya gelerek Koman kyn ziyaret de bulunmular ayn tarihe tesadf etmesi ile Hemerimiz Ozan Arif’in Alucra Halk (Kk Ergenekon’dan Haykr) konserine katlarak ayrlmlardr. Bu gezi ve ziyaret ile ilgili haberler eitli Tarih dergileri ile Gazetelere haber konusu olmutur.

Koman Ky7 Mahalleden Olumutur.


1-
Camii Yan Mahallesi

2- Balkl Mahallesi

3- Hacil Mahallesi

4- Oru Tarlas Mahal.

5- Dereaz Mahallesi

6- Lazlar Mahallesi

7- ukur Mahallesi

Koman kynde her mahallesinin ortasnda iki tane olmak zere toplam on tane eme bulunmaktadr. Bu emeler adamlar ve hayrseverler tarafndan yaptrlmtr. Koman kynn ayn zamanda Tepetarla mezarlnda eyh Sleyman ait yatr bulunmaktadr. Bu zata ait ayn zamanda kymzn Camii yan mahallesinde birde Ocak vardr. Bu Ocak Koman kynde kurulan Mslman evi zelliini de tamaktadr.

Rivayete gre eyh Sleyman isimli zat Fatih Sultan Mehmet dneminde yaam bu blgede eitli hizmetleri olduu sylenmektedir.

u anda Koman Kynde tek bir camii bulunmakta olup yapl tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Gemi tarihlerde evre kylere bayram ve Cuma namazlarn klmak iin buraya gelinirdi. Bu sebepten dolay evresine Camii yan mahallesi denilmektedir. Koman kynn Balkl Mahallesinde bir tanede ky Mektebi bulunur kyde bulunan kk ocuklarn yani sbyanlarn k aylarnda dini eitim ald ve akamlar da ky odas olarak kullanlan ky mektebi halen mevcuttur. Kymz ve ayrca misafirhane ve yemekhaneler de hizmet vermektedir. Kymze gelen misafirleri arlamak iin Hac li Mahallesinde misafirhane bulunurken bayramlama ve topluma yemek vermek iin Camii Yan Mahallesinde yemekhanemiz vardr. Koman Kymzn Hac l Mahallesinde lk retim Okulu ve Salk Oca bulunmaktadr. Koman Kynn ayn zamanda grup ky olmasndan dolay bu okul ve Salk Ocann hizmetleri evre kylere de gitmekteyken personel yetersizliinden kapanmtr. u anda halen Okulumuzun almas iin retmen, salk ocann almas iin doktor ve hemire beklemekteyiz. Kymzn Koman ve Moran olarak iki deremiz bulunmaktadr. Koman deresi Ovack yaylas ve Elmack Kynden balayarak Koman kymzn iinden geerek Moran deresinde birleir. Moran deresi ise Guvata diye tabir edilen Kylerden balayp Suyurdu kynden geerek Alucra deresinde birlemektedir.

Koman kynn 10 adet yaylas yan sra Ovack Yaylas ile Moran yaylas kullanlmaktadr.

1- Ovack yaylas (limsu Ovac ile komu olan Koman Ovack yaylasdr.)

2- Olukala Yaylas (Tepe Kyn kars)

3- Naran Yaylas (Tepe Kyn kars)

4- Karanlk Yaylas

5- Tepe Yayla

6- amal Yayla

7- Ekrek Yaylas

8- atak Yaylas

9- Dereler Yaylas

10- Moran Yaylas

Yaylalarmzn iersinde Ovack Yaylas kullanlmakta olup her yl dzenlenen enlikler burada kullanlmaktadr.

Koman ky ormanlaryla mehur olup

1-Kyn giriin de Meryem am Orman

2- Ovack Yaylasnda bulunan Gkeala Orman

3-Ardu Kynn Altnda ve evresinde sral olarak Muratala ve Sek Ormanlar bulunmaktadr.

4- Tepeky evresinde Tuzluca, Karanlkdere, Narann, Olukala Ormanlar bulunmaktadr.

Gurbetiler: Karadeniz’in zelliinden dolay 300 hane olan ky bugn kyn ii 30 hanedir. Gurbet-ilerimizin ounluu Samsun’da 4000 ‘nin zerinde stanbul’da yaklak 2000 kii olup bundan bata Giresun, Ordu ve zmir gibi illerimizde bulunmaktadr. stanbul’da yaayanlarn 1000’e yakn Beyolu’ndan ikamet etmektedir. Alucra’ya 9 km. mesafesi vardr.

DERELER

Koman Deresi: Ovack yaylas ve elmack kynden doup Koman ky iinde Moran deresinde birleir.

MORAN DERES: Guvata kylerinde doup Suyurdu kynden geerek Alucra Deresinde birleir.

CAM: Yrenin en eski camisi olup hangi tarihte yapld bilinmemektedir. nceleri btn yre kyler bayram ve Cuma namazlarn bu camide klyordu. ( Cami yan mahallesinde) bulunmaktadr.

KY MEKTEB: Kyde Sbyanlarn genelde k aylarnda dini eitim ald akamlar ky odas olarak kullanlan mektebimiz ( Balkl Mahallesinde) bulunmaktadr.

TRBE VE YATIRLAR: Kymzde Cami yannda bir ocak bulunmakta ve yine Depe tarla mezarlnda lk kurulan Mslman evi olan zat yani eyh Sleyman yatr bulunmaktadr.(F.Sultan Mehmet zaman)EMELER: ahslarn yaptrd ve kullanlmakta olan her mahallede olmak zere 13 tane eme bulunmaktadr.

KOMU KYLER: Dousunda Suba ve Civrion, Kuzeydousunda Armutlu, Kuzeyinde Elmack, Ard, Bat da Tepeky, Gneybatda Suyurdu Gneyinde Alucra lesi bulunmakta.

OKUL: Kymzde bir lkokul bulunmakta olup 8 yllk eitim sonucu u an kapal tutulmaktadr. Yine kymzn Hac l mahallesinde salk oca bulunmakta olup gurup yolu olmasna nazaran personel yetersizliinden hizmet vermediinden kapaldr. Misafirhane ve yemekhane: Kymze gelen misafirleri arlamak iin Misafirlerimiz ve Bayramlarda ve toplu yemek vermek iin Hac ili ( Cami yan )mahallesinde Yemekhane bulunmaktadr. Derneimizin temel amac Koman Kyn ve Komanllar getirebilecek en iyi dzeye getirmektir.. Bu ama dorultusunda ilk giriim olarak ye Listeleri hazrlanm, imsakiye ve Takvim baslmtr. Ramazan ve Kurban Bayramnda toplu Bayramlama merasimi dzenlenmitir. Derneimizin resmileme giriimleri tamlanmtr. Bundan sonraki yllarda Kendi Dernek lokalimizde Her dini bayramn son gn bu bayramlama merasimimiz adet olarak devam ettirilecektir. Bunun dnda byk, kk btn kyllerimiz, fikir ve tecrbelerinden yararlanlarak Derneimizin en iyi ekilde srekliliini salamaya alyoruz. u anki faaliyetlerimiz younluk olarak stanbul ierisinde odaklanmtr. Dier illerimiz e almalarna devam etmektedir. ncelikli olarak Dernek Lokalinin almas, kye hitaben bir fihrist hazrlanmas, Kyle ilgili resim ve belgelerin toplanmas ve dzenlenmesi, baharda, piknik ve gece dzenlenmesi ve buna benzer faaliyetler amalarmz ierisindedir.

Derleyen:Rahim Gdl

Tarihi Eserlerimiz